Zekat Nedir? Zekat Verilen 8 Sınıf Kimlerdir?
Zekât, İslam dininin beş temel esasından biri olarak kabul edilen önemli bir ibadettir. Maddi açıdan belirli bir zenginlik seviyesine ulaşmış Müslümanların, yılda bir kez mallarının belli bir oranını Allah rızası için ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaları farz kılınmıştır. Zekatın sözlük anlamı ise arınma, çoğalma ve berekettir. Bireyin malını temizlemek esasında mecaz anlamdadır. Zekatı verilen maldan insana zarar gelmez....
Zekât, İslam dininin beş temel esasından biri olarak kabul edilen önemli bir ibadettir. Maddi açıdan belirli bir zenginlik seviyesine ulaşmış Müslümanların, yılda bir kez mallarının belli bir oranını Allah rızası için ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaları farz kılınmıştır. Zekatın sözlük anlamı ise arınma, çoğalma ve berekettir. Bireyin malını temizlemek esasında mecaz anlamdadır. Zekatı verilen maldan insana zarar gelmez. Yükü ağır olmaz ve bu bir maddi kayıp değil maddi ve manevi kazanç olarak yorumlanır. Zekat vermek toplumsal dayanışmayı artırarak paylaşma bilincini güçlendirir. Kişiyi cimrilikten uzaklaştırır. Zekat, İslam dininde sosyal adaletin sağlanmasına katkı sağlayan önemli ibadetlerden biridir.
Zekat Nedir?
Zekat, maddi durumu iyi olan Müslümanların belirli bir ölçüde malını ihtiyaç sahiplerine vermesidir. İslam’ın beş şartından biridir. Kelime anlamı karşılığı ise temizlik, arınma ve berekettir. İslam dininde zekatın karşılığı, zengin sayılan bir Müslümanın, sahip olduğu malın genellikle kırkta birini (yüzde 2,5) Allah rızası için ihtiyaç sahiplerine vermesi şeklindedir. Zekat sadece bir yardım olarak görülmemelidir. Zekat vermek, kişinin malını temize çıkaran, toplumda gelir dağılımını dengeleyen bir ibadettir. Bu sebeple zekat vermenin bireysel ve toplumsal faydası asla küçük görülmemelidir.
Zekat Kimlere Verilir?
Zekatın kimlere verileceği Kur’an-ı Kerim’de açıkça belirtilmiştir. Tevbe Suresi 60. ayete göre zekat verilebilecek kişileri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Fakirler
Temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve maddi sıkıntı içinde olan kişiler.
- Miskinler
Geliri olsa bile ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılayamayan kimseler.
- Zekat Toplayan Görevliler
Zekatın toplanması ve dağıtılmasıyla görevli kişiler.
- Müellefe-i Kulûb
Kalpleri İslam’a ısındırılmak istenen veya yeni Müslüman olmuş kişiler.
- Köleler (Özgürlüğüne Kavuşmak İsteyenler)
Kölelikten kurtulmak isteyen bireyler. Bu maddeyi şu şekilde açıklayabiliriz. Zekâtın verilebileceği alanlardan biri de kölelerin özgürlüklerine kavuşmasını sağlamaktır. Bu kapsamda zekât, bir kölenin azat edilmesi için kullanılabileceği gibi, kendi özgürlüğünü satın almak isteyen köleye maddi destek sağlamak amacıyla da verilebilir. İslam köleliği teşvik etmek yerine zaman içinde ortadan kaldırmayı hedeflediği için zekat vermek bu noktada faydalı bir uygulamadır.
- Borçlular
Borç yükü altında olan ve ödeme gücü bulunmayan kişiler.
- Allah Yolunda Olanlar
Dinî hizmetlerde bulunan veya Allah yolunda mücadele eden kişiler.
- Yolda Kalmışlar
Seyahat sırasında elinde olmayan şartlardan ötürü maddi imkânsızlık yaşayan kişiler.
Bu gruplar dışında kalan kişilere zekat verilmesi dinen uygun değildir.
Zekat Kimlere Verilmez?
Zekat verirken dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri de kimlere zekat verilmemesi gerektiğidir. İslam dinine göre şu kişilere zekat verilemez:
- Anne, baba ve büyükanne-büyükbaba
- Çocuklar ve torunlar
- Eş
- Maddi durumu iyi olan kişiler
Bu kuralların sebebi zekatın gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını sağlamaktır.
Zekat Kimlere Farzdır?
Zekat vermek için belirli şartlara sahip olmak gerekir. Aşağıdaki şartları sağlayan tüm müslümanlara zekat vermek farzdır
- Müslüman olmak
- Akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış olmak
- Nisap miktarı mala sahip olmak
Nisap miktarı ne demek diye çok araştırılmaktadır. Nisap miktarı, kişinin temel ihtiyaçları dışında yaklaşık 80 gram altın veya bu değerde mala sahip olmasıdır. Bu şartları taşıyan bireyler yılda bir kez zekat vermekle yükümlüdür.
Zekat Neden Verilir?
Zekatın temel amacı sadece yardım etmek olarak görülürse manası eksik kalır. Zekat vermek toplumda dengeyi sağlayan gönülleri birleştiren de bir ibadettir. Zekat sayesinde:
- Fakir ve zengin arasında denge bulunmaya çalışılır
- Toplumsal dayanışma artar
- Malın bereketi çoğalır
- İslam dininde zekat veren kişilerin manevi olarak arındığına inanılmaktadır.
Zekat verme ibadeti sosyal yardımlaşmanın en güçlü araçlarından biridir ve toplumda huzur ortamının oluşmasına katkı sağlar.
Zekat Nasıl Hesaplanır?
Zekat hesaplaması genellikle basit bir oran üzerinden yapılmaktadır. Temel ihtiyaçlar ve borçlar çıkarıldıktan sonra kalan malın:
%2,5’i (kırkta biri) zekat olarak verilir
Bu hesaplama altın, para, ticaret malları gibi bir yıl boyunca elde tutulan varlıklar için geçerlidir.
Zekat Ne Zaman Verilir?
Zekât, İslam’da nisap miktarı mala sahip olan Müslümanların, bu mal üzerinden bir yıl geçmesiyle birlikte vermesi gereken farz bir ibadettir. Bu süreye havelân-ı havl yani malın üzerinden bir kameri yıl geçmesi adı verilmiştir. Yani kişi, sahip olduğu mal belirli bir zenginlik sınırına ulaştıktan sonra bu varlığını bir yıl boyunca korursa, yıl sonunda zekâtını vermekle yükümlü hale gelir.
Zekatın Önemi ve Faziletleri
Zekat, sadece maddi bir ibadet olarak görülmemelidir. Zekat vermek manevi bir arınma yoludur. Zekat, İslam toplumlarında ekonomik dengeyi sağlayan önemli bir sistemdir. Zekat, İslam’ın hem bireysel hem toplumsal faydalar sunan ibadetlerinden biridir. Doğru kişilere verilmesi, bu ibadetin niyetinin yerine gelmesini sağlar.
